Eltefritt grovbrød med rosiner og kanel

DSC_0030 8

I dagmorges var eg på ferie i Roma. Det var forresten gjerne ikkje Roma. Det kan ha vore kva som helst europeisk by. Hovudpoenget var at eg var på ferie.

Turen gjekk ikkje lenger enn til terrassen vår, men med nykokt espresso, ei kanne varm mjølk og nybakt brød med smør på, var det nok til at eg kunne lukke augene og reise bort ei lita stund. Av og til er det ikkje meir som skal til. Slike timinuttarsferiar er gode å ha. Det treng ikkje vere noko storvegs. At du gjer noko du vanlegvis ikkje gjer, som å ete varmt rosinbrød med smør på til frukost, er nok til at kvardagen kjennes langt unna.

Denne eltefrie varianten er ein av mine favorittar. Den er nesten som kanelboller, -men hakket meir matnyttig.

DSC_0015 12

Ingredienser

  • 250 g sikta kveitemjøl
  • 250 g sammalt kveitemjøl, fint
  • 1,5 ts salt
  • 0,5 ts tørrgjær
  • 2 dl lunka mjølk
  • 2 dl lunka vatn
  • 250 g rosiner
  • kanel

1. Rør saman dei tørre ingrediensene inklusiv rosinene men utanom kanelen. Hell i lunka væske og rør blandinga saman. Ein skal ikkje elte, berre røre.

2. Dekk til deigen og la den heve i 12-18 timar.

3. Dryss litt kveitemjøl på eit bakepapir som du har på kjøkenbenken. Legg deigen på toppen. Dryss rikeleg med kanel over toppen. Brett deigen ein gong. Dryss over nytt lag kanel. Brett igjen. Fortsett til du har bretta deigen ein 5-6 gonger. Legg deigen med brettesida ned. Legg bakebolla over og la deigen kvile i 2 timar til.

4. Sett ei jerngryte med lok i steikeomnen når det er ein halvtime igjen av etterhevinga. Varm omnen opp til 250 grader.

5. Ta gryta ut av omnen, velt deigen over i gryta og sett den inn i omnen igjen med loket på.

6. La brødet steike på 250 grader i 30 minutt. Etter dette fjerner du loket og seinker temperaturen til 220 grader. La brødet steike vidare i 10-15 minutt.

7. Løft gryta ut av steikeomnen og kvelv brødet ut på ei rist.

DSC_0034 10

Rosinbrødet er forøvrig i kategorien «grovt», i fylgje brødskalakalkulatoren.

4cd9c28587a7f2.jpg

DSC_0047 10– I Roma i dagmorges –

No skal resten av dagen viast til eksamensskriverier. Det går fint, -eg har jo vore på ferie!

Er de flinke til å ta slike timinuttarsferiar? Kva gjer de eventuelt då? 

/Inga

Eltefritt brød / Jerngryte, römertopf eller vanlege brødformer?

DSC_0081 4

Har du ikkje jerngryte til å bake eltefritt brød med? Kein Problem!

Her er nokre tips til kva du bør sjå etter dersom du ynskjer å gå til anskaffing av jerngryte, eller om du heller ynskjer å bruke vanlege brødformer.

Jerngryte

Det beste er å steike eltefrie brød i anten jerngryte eller römertopf. I oppvarma tilstand fungerer desse behaldarane med lok som små bakaromnar. Det er dette som mellom anna gjer at skorpa blir såpass sprø.

Eg kjøpte ei jerngryte frå Denby for eit gåvekort me fekk til bryllaupet. Denne gryta er eg utruleg nøgd med og eg nyttar den ofte. Den er fantatisk til gryter, pastasausar, supper, -og ja, eltefritt brød. Den er 24 cm i diameter og rommar 4 liter. Denby er den britiske og litt rimelegare versjonen av Le Creuset. Mange svergar til Le Creuset, men Denby er like bra!

Om du ikkje har jerngryte eller ikkje ynskjer å bruke mange kroner på det, er dette tida for å gå på loppejakt! Med dei mange loppemarknadane som er no, kan ein ofte finne fine jerngryter for ein slikk og ingenting. Om ein ikkje finn på loppemarknad, kan ein også gjere kupp i brukthandlar og på Fretex. Gode jerngryter treng ikkje koste mykje. Det viktigaste er at dei har jernlok og at alle deler toler høg varme.

Römertopf

Denne saken er det mange som har i hus etter 70-talet. Om du ikkje har ein sjølv, har kanskje foreldra dine ein? Römertopf er ikkje berre genial til steik og heil fugl. Den fungerer like fint som jerngryte når ein skal steike eltefrie brød. Følg same framgongsmåten som når ein nyttar jerngryte, men hugs at ein römertopf må stå i vatn i minst 30 minutt før ein set den i omnen.

Brødformer

Ein kan like gjerne bruke brødformer når ein bakar elterfritt brød. Bakdelen er som sagt at skorpa gjerne ikkje blir like sprø. Den store fordelen er at ein kan bake fleire brød!

Dersom du vil nytte vanlege brødformer kan du sjå framgongsmåten her. Nokre viktige merknadar er at ein skal etterheve deigen i brødforma og steike brøda på 220 grader i 30 minutt. Steiketid og framgongsmåten under heving er difor litt annleis.

God baking!

/Inga

Psst! Mat på bordet har i desse dagar ein konkurranse der ein kan vere med i trekninga av jerngryte frå Le Creuset! Hiv deg med på den, så kanskje du er heldig!

Jakt på det perfekte brødet

DSC_0524

Etter å ha budd to år i Tyskland, kom aldri norsk butikkbrød til å bli det same.

Brød i Tyskland er som pasta i Italia. Tyskarane kan brød, og då også grovbrød som ein ofte ikkje finn dess lengre sør ein kjem i Europa. Sprø skorpe, ein fantastisk luftig tekstur, nydeleg smak og ein enorm variasjon i utvalet. Då ein i tillegg har større tradisjon for å handle hjå den lokale bakaren i staden for butikk, er kvaliteten på brøda høg.

I Hamburg handla vertsmora mi ferske rugbrød på kvardagane. I helgane var det helgefrukost med knackfrische Brötchen. Alt handla hjå den lokale bakaren ein kort sykkeltur unna. Då eg skulle på utveksling til Heidelberg i 2010, vart difor det lokale bakeriet raskt oppspora. Du veit; when in Rome..!

Brusteinane utanføre Gundel. Fint!
Brusteinane utanføre Gundel. Fint!

Gundel låg rett rundt hjørnet og me vart stamkundar det året me budde der. For eit år og for nokre brød! Eg trur me smakte oss gjennom alle sortane.

Då me kom tilbake til Noreg, starta jakta på Gundelaktige brød. Det var ikkje vanskeleg å finne dei hjå ulike bakarar, men det var ingen lokale bakeri i umiddelbar avstand. Det å ikkje ha eit lokalt bakeri lenger, førte til ny forsking: korleis lage Gundel-brød heime?

Brusteinsdekorasjon av brød.
Brusteinsdekorasjon 2.

Etter litt kom eg over konseptet eltefrie brød på den supre matbloggen Mat på bordet. Eltefrie brød skulle vise seg å vere skikkelege Gundelbrød!

Dama bak bloggen, Ina, hadde oppdaga no knead bread på nettet og introduserte det via bloggen sin. Grunnoppskrifta viste ho fram i ein videosnutt som ho la ut på bloggen, fulgt av ei enorm mengde oppskrifter med ulike variantar.

Etter dette har Ina så og sei blitt No knead bread sin ambassadør i Noreg, noko som mellom anna har resultert i bakeboka Eltefrie brød og himmelske kaker.

Eg møtte Ina då eg var med i bakekonkurranse i Mathallen i desember. Eg klarte å mote meg opp til å spørje om eit bilete. Ina var ekstremt hyggeleg og dyktig. Bak oss ser de Pascal Depuy som var ein av dommarane.
Eg møtte Ina då eg var med i bakekonkurranse i Mathallen i desember. Eg klarte å mote meg opp til å spørje om eit bilete. Ina var ekstremt hyggeleg og dyktig. Bak oss ser de Pascal Depuy som var ein av dommarane. Kjekk som berre det (og heilt ufarleg) han óg!

Så kva er eltefrie brød?

Eltefrie brød er laga av deig som ikkje skal eltast og som skal heve i 12-18 timar. Brøda skal steikast i jerngryte i steikeomnen. Resultatet er luftige brød med sprø skorpe. Teksturen i brøda er som i bakeribrøda og det smakar himmelsk! Om ein ikkje har jerngryte, kan ein også nytte römertopf eller vanlege brødformer (om ein nyttar brødform er det ikkje like lett å få sprø skorpe). Eg har også baka ciabatta og rundstykke på brett med fint resultat. Moglegheitene er mange!

Eg er kort og godt heilfrelst. Det som slår meg er kor ufatteleg enkelt og grunnleggande heile brødbakeprosessen er. Deigen skal i stor grad få vere i fred og kvile før den hamnar i omnen. Resultatet er fantastisk.

Før du hiv deg rundt, anbefaler eg å lese grunntrinna nedanfor og sjå filmsnutten til Ina.

Eltefritt brød

Grunnoppskrift:

  • 500 g mjøl
  • 1,5 ts salt
  • 0,5 ts tørrgjær
  • 4 dl vatn

1. Rør saman dei tørre ingrediensene. Hell i lunka vatn og rør blandinga saman. Ein skal ikkje elte, berre røre.

2. Dekk til deigen og la den heve i 12-18 timar.

3. Dryss litt kveitemjøl på eit bakepapir som du har på kjøkenbenken. Legg deigen på toppen. Brett deigen nokre gonger før du legg den med brettesida ned. Legg bakebolla over og la deigen kvile i 2 timar til.

4. Sett ei jerngryte med lok i steikeomnen når det er ein halvtime igjen av etterhevinga. Varm omnen opp til 250 grader.

5. Ta gryta ut av omnen, velt deigen over i gryta og sett den inn i omnen igjen med loket på.

6. La brødet steike på 250 grader i 30 minutt. Etter dette fjerner du loket og seinker temperaturen til 220 grader. La brødet steike vidare i 15 minutt.

7. Løft gryta ut av steikeomnen og kvelv brødet ut på ei rist. La det kjølne heilt (om du klarar å vente!).

Eg skal bake brød i helga og kjem til å legge ut nokre av favorittoppskriftene mine her. Gi gjerne ein lyd om du tester ut eltefrie brød og fortell korleis det vart!

Ha ein flott laurdag!

/Inga