Rask pizza for utolmodige sjeler

Når me ikkje har tid eller lyst til å lage pizzadeig (eller rett og slett er litt for surrete i topplokket til å planlegge, etter å ha starta på jobb igjen), er den kjappe løysinga å bruke kjøpe-tortillalefser. Dei vert kjempegode og supertynne pizzabotnar!

Pizzasaus lagar me som oftast ved å tømme ein boks hermetiserte tomater i eit dørslag så mykje av vatnet renn av, for så å mose dei. Men, i går kom eg over ei enda kjappar løysing på Coop Obs. Desse økologiske tomatene smakte veldig godt og konsistensen var tjukk nok til å smøre utover. No skal berre restene etter fredagstacoen på toppen, så er me klare.

Ha ein fin laurdagskveld!

Bevar Skattkammeret

På onsdag kunne ein lese i Haugesunds avis at Skattkammeret i Haugesund står i fare for å stenge. Årsaka er manglande bevillingar frå det offentlege. Dei siste tre åra har dei motteke støtte frå Barne, -ungdoms- og familieetaten. I år har søknaden deira hamna nede på prioriteringslista. Om dei ikkje får midlar, må dette særs populære tilbodet stenge.

Skattkammeret har primært drive med utlån av sport-og fritidsutstyr til born og unge. Frå 2016 til 2017 hadde dei ei auke i utlån på heile 115%! I tillegg til utlån, er Skattkammeret ein populær stad å henge for unge i byen, og dei har også tilbydd kurs i grafitti, parkour og kunst, som raskt har blitt fullbooka, med lange ventelister.

Me har sjølve benytta oss mykje av Skattkammeret i vinter. Med ungar som veks ut av skiskoa nesten før sesongen er omme, har det kjentest særs meiningsfullt å kunne låne skiutstyr, i staden for å kjøpe nytt kvart år. Dette er også eit særs viktig miljøargument. I ei tid der me leitar etter måtar å redusere klimaavtrykket vårt, viser ein studie gjort på NTNU, at å redusere antall ting me kjøper, er langt viktigare enn å slå av lyset eller dusje kortare. Landa med høgast forbruk, har 5,5 høgare miljøbelastning enn verdsgjennomsnittet. Noreg er eit av desse landa. Så, dess fleire saker me kjøper, dess meir vert produsert og dess større utslepp får me. Ergo er utlån og deling av skiutstyr og anna eit særs fint tiltak for miljøet. For kvar ting me låner i staden for å kjøpe, reduserer me eigne CO2-utslepp.

Minst like viktig er det sosiale argumentet. Barnefattigdomen i Haugesund har auka dei seinaste ti åra. I 2016 levde 10,8% av borna under 18 i låginntektsfamiliar. Dette er ein 75% auke frå 2006. Samstundes veit me at det er eit aukande klasseskilje i borne- og ungdomsidretten i Noreg. Høgare kontingentar og eit stort kjøpepress på utstyr, ekskluderer i veksande grad born frå låginntektsfamiliar. Dette er særs uheldig, då idretten og kulturtilbodet til unge er ein viktig møtestad utanom skulen. Her får born og unge møte kvarandre på andre arenaer enn i klasserommet, utvikle ferdigheiter og få sosiale band. Gratis utlån av utstyr hjå Skattkammeret er difor særs viktig i inkluderinga av dei som elles ikkje hadde hatt moglegheit til å delta på desse arenaene.

Når Skattkammeret i tillegg ser ut til å vere eit populært supplement til fritidsaktivitetar elles i byen, har dette lokalet ein skikkeleg Kinderegg-effekt! Det er eit godt miljøtiltak, eit viktig tiltak for å utlikne sosiale skilnadar og ein kjærkomen stad å vere for unge i byen.

Det skal opp til vurdering i formannskapet om Skattkammeret skal få deler av midla som ligg under barnefattigdomsmidla til kommunen. Eg håpar inderleg at politikarane ser gevinsten i å oppretthalde dette tilbodet. Vil det ikkje vere langt dyrare å legge det ned, for så å bygge det opp att på eit seinare tidspunkt? Her snakkar me om eit særs velfungerande og populært tiltak med positive gevinstar på fleire nivå!

Om ikkje kommunen kan trå til, håpar eg at næringslivet kan bidra. Først og fremst for i år, men aller helst som ein stabil støttespelar framover. Det må vere krevjande for drivarane å halde motet oppe, når ein ikkje veit om ein får statlege bevillingar frå år til år. Per no treng dei 200.000 kr for å drive ut året. Så, om det er ei eller fleire bedrifter som ynskjer å bidra til miljøsaka, til å utjamne dei sosiale skilnadane i byen og styrke fritidstilbodet til born og unge, er Skattkammeret ei gylden sak å støtte!

Den nyttige ringblomen

Eg plukka med meg ein bukett ringblomar i går i åkeren. Dei er fargesterke og fine, men i tillegg er dei smarte i ein kjøkenhage, då dei trekk nyttige insekt med seg. Kronbladene kan etast og er lekre både som kakepynt og i salat.

Eg likar dei betre og betre. Som bukett minnar dei meg om uregjerleg hår som står til alle kanter. Sjarm!

Energirikekonferansen 2018

Eg var så heldig å få delta på Energirikekonferansen 2018 her i Haugesund. Årsaka er at skulen eg jobbar ved har starta ei miljøsatsing det siste halvåret (meir om det seinare) som eg er involvert i. I tillegg skal eg vere kontaktlærar i forskingsklassen på VG1 i år, som har eit utvida fokus på teknologi og forsking. Me inviterer gjerne eksterne personar innimellom for å halde presentasjonar i undervisningstimar hjå oss. Dette for å knyte tema i undervisning opp mot «den verkelege verda» og synleggjere for elevane korleis det dei lærer no er relevant for jobb og utdanning seinare. Me deltok både for å lære, men også for å bli litt betre kjend med energisektoren lokalt. I tillegg var det særs spanande å vere der som privatperson, -som ikkje har inngåande kunnskap om energisektoren i Noreg og kor me står.

Første dagen låg fokuset i stor grad på oljesektoren og korleis situasjonen for dei er no mot det grøne skiftet. Fleire påpeika den store utfordringa me står ovanfor. På eine sida bruker me meir og meir energi i den vestlege verda. Samstundes ser ein ei global befolkningssvekst og tidlegare u-land som no ynskjer same levestandard som oss. Dette vil føre til at energibehovet vil vere enda større i framtida enn det er i dag. Då er det utfordrande når ein skal redusere bruke av kol, olje og gass, til fordel for forbybare energiar, -når nettopp dei førstnemnde energikjeldene står for 80% av energiproduksjonen i verda i dag.

Det vart også påpeika korleis norsk oljesektor er «den mest miljøvenlege» i verda, med streng lovgjevning, låge utslepp m.m. Om me stoppar vår oljeutvinning, vil ikkje det ha noko å seie for oljebruken i verda. Snarare vil andre oljeland raskt trø til å fylle tomrommet etter Noreg. Fleire hevda at det difor er betre at verda nyttar norsk gass og olje i ein overgangsfase mot grønare energikjelder, enn til dømes kol frå kraftverk i andre land.

Det er nok mykje sant i dette, og det er ingen tvil om at det aukande energibehovet kjem på kollisjonskurs med omstilinga til bærekraftig energikjelder. Omstillinga er ikkje gjort i ein handvending, -og om me kjem dit at majoriteten av energien me bruker er t.d. solenergi, vassenergi og vindenergi, er likevel sol- og vindenergi sårbare ressursar, som fører til at ein treng ein backup, -der fleire peiker på gass som den beste løysinga.

Uansett, klimaendringane vil ikkje ta ein pause om me fortset å pumpe opp norsk olje fordi den er meir etisk og «rein» enn andre land si olje. Difor kan me ikkje la det bli ei kvilepute. Det var unison tale frå samtlege deltakarar på konferansen at me treng eit grønt skifte. Også frå oljesektoren. Klimaendringane skjer i eit rasande tempo og nye utfordringar i Noreg, som den varme somaren med tørke, reduserte avlingar, skogbrannar og meir, -er ei ubehageleg påminning om dette.

Det positive i det heile, som fleire påpeika, er at me i Noreg er gode på omstillling. Oppbygginga av oljesektoren med store energiselskap og mange underleverandørar skjedde i eit raskt tempo, der mange samarbeida for å komme fram til gode løysingar og ny teknologi. Kompetansen frå denne sektoren, frå fagarbeidarar til ingeniørar, er gull verdt når me no skal bevege oss i ei grønare retning. Med det høge utdanningsnivået i Noreg, at me er gode på omstilling, at me har høg tillit til kvarandre og det unike trepartssamarbeidet, gjer at me kan snu oss raskare enn andre land.

Samstundes skal me ikkje vente å finne «den nye olja». I staden må me satse breidt på naturressursane våre, å vere best på ny teknologi og levere løysingar som resten av verda ynskjer å ta i bruk. Anita Krohn Traaseth i Innovasjon Norge, framheva korleis Noreg er særs gode på idéar og pilotar. Men me er mindre gode på å sette idéane ut i produksjon og levere på volum. Dvs. kunne levere mange produkt, raskt til kundar. Her er det særs postivt med den store satsinga på næringsklynger rundt om i landet, kor små bedrifter kan samarbeide og hauste av kvarandre sine erfaringar.

Maritime Clean Tech på Stord er ei næringsklynge som leverer verdensleiande løysingar på enkelte område.

I tillegg skal ein ikkje kimse av innovasjonen som skjer i eksisterande bedrifter og selskaper. Det er ikkje slik at alle oppfinningar skjer i ein garasje hjå ein som har fått ein god idé. Vel så mange skjer hjå Hydro, Equinor og andre store selskap, som har stor kompetanse og økonomiske musklar til å teste ut nye idéar som kan vere gull verdt i det grøne skiftet.

Men. Næringslivet kan ikkje sitte og vente på at forbrukarane skal etterspør miljøvenlege produkt og tenester, eller at politikarane skal legge dei perfekte rammene for ny industri. Politikarane på si side kan ikkje sitte på gjerdet og vente på at næringslivet skal «fikse det grøne skiftet» heilt aleine, ei heller at veljarane skal gi signal om kva som er det rette. Folk flest kan heller ikkje vente på at næringslivet skal komme opp med miljøvenlege tiltak, men bør etterspør det og velje vekk mindre miljøvenlege produkt. Veljarane må også legge press på politikarane og krevje større fokus på bærekraft. Som sagt. Ingen bør sitte på vent og vente på at andre skal ta tak.

Det er klårt at politikarane har eit overordna ansvar for å legge til rette for ei meir bærekraftig utvikling, men politiske beslutningar tek av og til litt for lang tid. Det er då viktig at me er utolmodige på endringar, -både hjå folk flest og i næringslivet. Det grøne skiftet kjem. Det er det ingen som tvilar på, -og dess snarare Noreg er i vendinga, dess betre er me stilt for det som måtte komme. Det må ein heidundrande dugnad til.

Godt at Noreg er god på nettopp det!

Kunstige rev i Smedasundet

Ein nydeleg laurdag i Haugesund med forsmak på somar og sol. Is, tivoli og ny (grøn) lærdom under vandring på kaien. Lite visste eg at det var sett ut kunstige rev i Smedasundet. For eit stilig prosjekt! Håpar det har gått vel!


A lovely Saturday in Haugesund with a taste of summer and sun. Ice-cream, fun fair and new (green) knowledge during a stroll at the harbour. Little did I know that some initiators have placed artificial reefs in the Smedasund strait. Such a cool project! I hope it has been successful! 


LagreLagre